DO`STLARGA ULASHING:
Insonning erkin yashashi, o‘z fikrini bemalol bildira olishi, ta’lim olishi, mehnat qilishi va sha’ni himoya qilinishi — bularning barchasi Konstitutsiya tomonidan kafolatlangan eng muhim huquqlardir. 8-dekabr — O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilingan kun sifatida nafaqat tarixiy sana, balki har bir fuqaroga o‘z huquq va majburiyatlarini eslatib turadigan muhim bayramdir. Konstitutsiya bizga erkinlik beradi, lekin shu bilan birga jamiyat oldidagi mas’uliyatimizni ham belgilaydi. Shu bois huquq va majburiyatlar o‘rtasidagi muvozanatni anglash, unga amal qilish va uni hayotda qo‘llay bilish — har bir yosh avlodning muhim vazifasidir. Ushbu mavzu insonning jamiyatdagi o‘rni va burchlarini chuqur yoritadi.(Konstitutsiya kuniga bag‘ishlangan, batafsil rejali insho)
Mening huquq va majburiyatlarim.
Reja.
-
Kirish
-
Konstitutsiya va uning ahamiyati (qisqacha)
-
Mening huquqlarim
-
Fuqarolik huquqlari
-
Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar
-
Madaniy va ta’lim huquqlari
-
-
Mening majburiyatlarim
-
Qonunlarga rioya qilish
-
Vatan va jamiyat oldidagi burchlar
-
Oila va atrof-muhitga nisbatan majburiyatlar
-
-
Huquq va majburiyatlarning uyg‘unligi — jamiyat uchun naqadar muhim
-
Xulosa
Kirish
Konstitutsiya — davlatning eng oliy hujjati bo‘lib, unda har bir fuqaroning asosiy huquq va erkinliklari hamda ularning majburiyatlari belgilab qo‘yilgan. 8-dekabr Konstitutsiya kuni — biz uchun mamlakatimiz bosh qonunini hurmat qilish, huquqiy ongni oshirish va fuqarolik burchlarini eslatish uchun muhim bayramdir. Ushbu inshoda men o‘z huquq va majburiyatlarimni, ularning hayotdagi o‘rnini va jamiyatga ta’sirini batafsil tahlil qilaman.
Konstitutsiya va uning ahamiyati
Konstitutsiya davlat tuzilishi, fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari, huquqiy tartib va davlat hokimiyatining asosiy tamoyillarini belgilaydi. U — inson qadr-qimmatini himoya qilish, adolat va barqaror jamiyat barpo etish uchun asos bo‘ladi. Har bir fuqaro Konstitutsiyaga rioya qilish orqali jamiyat taraqqiyotiga o‘z hissasini qo‘shadi.
Mening huquqlarim.
1. Fuqarolik huquqlari
Men barobar huquqqa egaman. Bu degani:
-
qonun oldida tenglik;
-
hayot, erkinlik va sha’n himoyasi;
-
adolatli sud jarayoni va himoya;
-
so‘z erkinligi va fikr bildirish huquqi;
-
siyosiy huquqlar (saylash va saylanish huquqi — yosh chegarasiga mos holda).
2. Ijtimoiy va iqtisodiy huquqlar
Konstitutsiya menga ijtimoiy kafolat beradi:
-
sog‘likni himoya qilish huquqi;
-
maqbul turmush darajasi va ijtimoiy yordam olish imkoniyati;
-
mehnat qilish, adolatli ish haqi va xavfsiz ish sharoitida ishlash huquqi.
3. Madaniy va ta’lim huquqlari
-
bepul asosiy ta’lim olish huquqi;
-
madaniy merosdan bahramand bo‘lish, til va din erkinligi;
-
ilmiy va ijodiy ishlar bilan shug‘ullanish imkoniyati.
Misol: Maktabda men bilim olish, o‘z fikrimni bildirish va o‘qituvchilardan adolatli munosabat kutish huquqiga egaman.
Mening majburiyatlarim.
1. Qonunlarga rioya qilish
Har bir fuqaro o‘zining asosiy majburiyati sifatida davlat qonunlariga amal qilishi lozim. Qonunlarni buzmaslik — jamiyat tinchligi va barqarorligini ta’minlashning asosiy sharti.
2. Vatan va jamiyat oldidagi burchlar
-
Vatanni sevish, uning taraqqiyotiga hissa qo‘shish;
-
davlat ramzlariga hurmat ko‘rsatish;
-
agar kerak bo‘lsa, mamlakat himoyasida qatnashish (harbiy xizmat qonunlariga muvofiq).
3. Oila va atrof-muhitga nisbatan majburiyatlar
-
ota-onalarga hurmat va ularga g‘amxo‘rlik qilish;
-
oilaviy burchlarni bajarish;
-
atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish.
Misol: Mening majburiyatlarim orasida sinfdoshlarimga yordam berish, maktab qoidalariga rioya qilish va atrofni toza saqlash ham bor.
Huquq va majburiyatlarning uyg‘unligi — jamiyat uchun naqadar muhim
Huquq va majburiyatlar — bir-birini to‘ldiruvchi tushunchalardir. Agar har bir fuqaro o‘z huquqlarini bilsa-yu, ammo majburiyatlarini bajarmasa, jamiyat barqaror bo‘lmaydi. Aksincha, majburiyatlarga sodiq bo‘lgan jamiyatda huquqiy tartib, adolat va ishonch o‘rnatiladi. Konstitutsiya bizga huquqiy chegaralarni ko‘rsatadi va shu orqali har bir insonning erkinligi va boshqa fuqarolarning huquqlari muhofaza qilinadi.
Xulosa.
Mening huquq va majburiyatlarim — shaxsiy va jamoaviy hayotimning ajralmas qismidir. Konstitutsiya — bu huquq va majburiyatlarimizni belgilovchi muqaddas hujjat. 8-dekabrda biz Konstitutsiyani hurmat qilish, o‘z huquqlarimizni bilish va majburiyatlarimizni bajarishga chin dildan sodiq qolishimiz kerak. Shunday qilganimizdayoq, biz barqaror, adolatli va farovon jamiyat bunyod etamiz.