Qutadgu Bilig asaridan olgan taassurotlarim
Qutadgu Bilig asaridan olgan taassurotlarim
Kirish
Sharq adabiyotining yirik durdonalaridan biri bo‘lmish «Qutadg‘u Bilig» asari bizga qadimiy turkiy xalqning dunyoqarashi, axloqiy tamoyillari va davlat boshqaruvi haqida bebaho ma’lumot beradi. Yusuf Xos Hojib tomonidan yozilgan bu asar nafaqat siyosiy va axloqiy pand-nasihat, balki hayotning ma’nosi, adolat, halollik kabi muhim qadriyatlarni o‘z ichiga olgan.
Asardan olgan asosiy taassurotlarim
1. Donishmandlik va adolat tamoyillari
«Qutadg‘u Bilig» asari adolatning jamiyatdagi o‘rni va uning davlat boshqaruvidagi ahamiyatini ta’kidlaydi. Adolat timsoli bo‘lmish Kuntug‘di (podshoh) obrazi orqali muallif adolatli hukmdor qanday bo‘lishi kerakligi haqida fikr yuritadi. Bu menga adolat va halollik hayotda muvaffaqiyat kaliti ekanligini tushuntirdi.
2. Ilm va donishmandlikning qadrlanishi
Asarda ilmga va donishmandlikka katta e’tibor qaratilgan. O‘quvchi Odg‘urmish obrazi orqali bilimli insonlar jamiyatga qanchalik foyda keltirishi ko‘rsatiladi. Bu menga ilm olish va doimiy ravishda o‘z ustimda ishlash muhimligini yana bir bor anglatdi.
3. Hayotning o‘tkinchiligi va taqdir tushunchasi
Yusuf Xos Hojib hayotning o‘tkinchi ekanligini qayta-qayta ta’kidlaydi. Davlat, boylik va martaba abadiy emas, inson haqiqiy baxtni ma’naviy poklik va axloqiy komillikda topishi kerak. Ushbu fikrlar menga hayotga real qarash, boylik va mansab ortidan quvmay, asl insoniy fazilatlarni qadrlash lozimligini uqtirdi.
4. Mehnatsevarlik va fidoyilik
Asarda mehnatning qadr-qimmati va jamiyat uchun foydali bo‘lish muhimligi haqida ko‘plab hikmatli so‘zlar bor. Hushyor (vazir) obrazi orqali muallif davlat va xalq oldidagi mas’uliyatni, halol mehnatning ahamiyatini ko‘rsatadi. Bu menga har qanday muvaffaqiyat mashaqqatli mehnat evaziga qo‘lga kiritilishini anglatdi.
Xulosa
«Qutadg‘u Bilig» menga ko‘plab saboqlar berdi. Ushbu asar orqali men adolat, ilm, axloqiy poklik, halollik va mehnatsevarlik kabi qadriyatlarning inson hayotidagi o‘rnini chuqurroq tushundim. Bu asar nafaqat o‘tmishda, balki hozirgi kunda ham insonlarga muhim pand-nasihat bera oladigan bebaho ma’naviy merosdir.