Jadid bobolarimiz haqida. Har bir xalqning tarixida uning kelajagini belgilab bergan fidoyi shaxslar bo‘ladi. O‘zbek xalqining ana shunday buyuk farzandlari — jadid bobolarimizdir. Ular o‘z davrida zulmat va jaholatga qarshi kurashib, xalqni ilm, ma’rifat va taraqqiyot sari yetaklashni o‘z oldiga ulug‘ maqsad qilib qo‘yganlar. Jadidlar boshlab bergan ma’naviy uyg‘onish bugungi taraqqiyotimizning mustahkam asosidir.
Jadidchilik harakati — yangilanish sari qadam. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkiston ijtimoiy hayotida chuqur turg‘unlik hukm surar edi. Ta’lim tizimi eskirib qolgan, ilm-fan taraqqiyotidan ortda qolingan edi. Shunday sharoitda jadidchilik harakati yuzaga kelib, jamiyatni yangilashga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlarni boshlab berdi. Jadidlar “usuli jadid” asosida maktablar ochib, bolalarni tez va samarali o‘qitishga intildilar. Ular faqat ta’lim bilan cheklanmay, matbuot, adabiyot va teatr orqali ham xalq ongini uyg‘otishga harakat qildilar. Bu harakat milliy o‘zlikni anglash va mustaqil fikrlashning shakllanishiga katta ta’sir ko‘rsatdi.
Jadid bobolarimizning tarixiy xizmatlari. Jadid bobolarimiz xalq ma’naviy hayotida chuqur iz qoldirdi. Mahmudxo‘ja Behbudi o‘z asarlari va nashrlari orqali jamiyatdagi illatlarni ochib berdi. Abdulla Avloniy yoshlarni axloq va bilim asosida tarbiyalashga chaqirdi. Munavvarqori Abdurashidxonov ta’lim islohotining yetakchisiga aylandi. Fitrat, Cho‘lpon va Qodiriy kabi ijodkorlar esa adabiyot orqali milliy ongni yuksaltirdi. Ularning asarlarida erkinlik, adolat va vatanparvarlik g‘oyalari ilgari surildi. Jadidlar qilgan bu xizmatlar xalqni befarqlikdan uyg‘otib, yangi davr sari yo‘naltirdi.
Jadidlar merosi — bugungi avlod uchun saboq. Bugungi kunda jadid bobolarimizning merosi biz uchun bebaho xazina hisoblanadi. Ularning hayoti bizga bir haqiqatni o‘rgatadi: millatning taraqqiyoti ilm va ma’rifatsiz mumkin emas. Jadidlar o‘z hayotini xavf ostiga qo‘yib bo‘lsa-da, xalq kelajagi uchun kurashganlar. Yoshlar jadidlar merosidan o‘rnak olib, bilimli, tashabbuskor va vatanparvar bo‘lishlari zarur. Zamonaviy fan va texnologiyalarni egallagan holda milliy qadriyatlarni asrash — jadidlar orzu qilgan jamiyatning davomidir. Jadid bobolarimiz boshlab bergan ma’rifat yo‘li bugun ham o‘z ahamiyatini yo‘qotgani yo‘q. Ularning g‘oyalari yosh avlodni kelajak sari yetaklaydi, millatning ma’naviy poydevorini mustahkamlaydi. Jadidlar merosini o‘rganish va qadrlash — nafaqat tarixiy burch, balki kelajak oldidagi mas’uliyatimizdir.
