DO`STLARGA ULASHING:
Tengsizliklar sistemasi tushunchasi
Tengsizliklar sistemasi — bu bir nechta tengsizliklar birgalikda qaraladigan masaladir.
📌 Sistemani yechish — barcha tengsizliklarni bir vaqtda qanoatlantiradigan qiymatlarni topish demakdir.
Oddiy misol
Quyidagi sistemani ko‘raylik:
{x>2x<6\begin{cases} x > 2 \\ x < 6 \end{cases}
Bu nimani anglatadi?
👉 x 2 dan katta va 6 dan kichik bo‘lishi kerak.
✅ Yechim:
2<x<62 < x < 6
Yechish usullari
Tengsizliklar sistemasi odatda sonlar o‘qida yechiladi.
Bosqichlar:
1️⃣ Har bir tengsizlikni alohida yeching
2️⃣ Ularning yechimlarini sonlar o‘qida belgilang
3️⃣ Umumiy qismni toping
Sonlar o‘qida tasvirlash
Misol:
{x≥1x≤4\begin{cases} x \ge 1 \\ x \le 4 \end{cases}
➡️ Yechim:
1≤x≤41 \le x \le 4
📍 1 va 4 — to‘liq doira
📍 Oralig‘i — bo‘yalgan
Murakkabroq misol
{2x−1>3x+2≤7\begin{cases} 2x — 1 > 3 \\ x + 2 \le 7 \end{cases}
1-tengsizlik:
2x>4⇒x>22x > 4 \Rightarrow x > 2
2-tengsizlik:
x≤5x \le 5
✅ Umumiy yechim:
2<x≤52 < x \le 5
Belgilanishlar
-
∩ — umumiy qism
-
Sistemada yechim har doim kesishma orqali olinadi
Amaliy misol
📚 O‘quvchi:
-
kamida 60 ball
-
ko‘pi bilan 90 ball olgan bo‘lsin
Matematik yozuv:
{x≥60x≤90\begin{cases} x \ge 60 \\ x \le 90 \end{cases}
➡️ 60≤x≤9060 \le x \le 90
Muhim eslatmalar
⚠️ Agar umumiy qism bo‘lmasa → yechim yo‘q
⚠️ Manfiy songa bo‘lishda belgi almashadi (oldingi mavzudan esda)
Xulosa
-
Tengsizliklar sistemasi — bir nechta shartni bir vaqtda bajarish
-
Yechim umumiy oraliq orqali topiladi
-
8-sinf algebra kursining imtihonbop mavzusi
-
Grafik va sonlar o‘qi bilan juda qulay
