DO`STLARGA ULASHING:
So‘z turkumlari nima? (Misollar bilan tushunarli darslik)
📘 Tegishli sinflar:
5–6-sinf ona tili (asosiy)
7-sinf (chuqurlashtirish)
8–9-sinf (takrorlash, testlar)
So‘z turkumlari nima?
So‘z turkumlari — so‘zlarning ma’nosi va gapdagi vazifasiga ko‘ra guruhlarga bo‘linishidir.
Oddiy qilib aytganda:
📌 So‘zlar nima bildirishi va gapda qanday ishlatilishiga qarab ajratiladi.
Bu mavzu ona tilida ENG KO‘P QIDIRILADIGAN mavzulardan biri.
So‘z turkumlari nechta?
O‘zbek tilida 10 ta asosiy so‘z turkumi mavjud.
Ular 2 guruhga bo‘linadi:
🔹 Mustaqil so‘z turkumlari
🔹 Yordamchi so‘z turkumlari
Mustaqil so‘z turkumlari
1️⃣ Ot
Ot — narsa, shaxs, joy nomini bildiradi.
👉 Kim? Nima? Qayer? savollariga javob bo‘ladi.
Misol:
kitob, o‘quvchi, Toshkent
2️⃣ Sifat
Sifat — otning belgisini bildiradi.
👉 Qanday? Qaysi? savollariga javob bo‘ladi.
Misol:
chiroyli, katta, yangi
3️⃣ Son
Son — miqdor va tartibni bildiradi.
👉 Nechta? Nechinchi? savollariga javob bo‘ladi.
Misol:
uch, beshinchi, o‘n
4️⃣ Olmosh
Olmosh — ot, sifat, son o‘rnida ishlatiladi.
Misol:
men, sen, u, shu, o‘sha
5️⃣ Fe’l
Fe’l — ish-harakat yoki holatni bildiradi.
👉 Nima qildi? Nima qilmoqda? savollariga javob bo‘ladi.
Misol:
o‘qidi, yozmoqda, boradi
6️⃣ Ravish
Ravish — ish-harakatning belgisini bildiradi.
👉 Qanday? Qachon? Qayerda? savollariga javob bo‘ladi.
Misol:
tez, bugun, oldinda
Yordamchi so‘z turkumlari
7️⃣ Ko‘makchi
So‘zlar orasidagi munosabatni bildiradi.
Misol:
uchun, bilan, haqida
8️⃣ Bog‘lovchi
So‘z va gaplarni bog‘laydi.
Misol:
va, yoki, ammo
9️⃣ Yuklama
Gapga qo‘shimcha ma’no beradi.
Misol:
ham, faqat, -ku, -da
🔟 Undov
His-hayajonni bildiradi.
Misol:
voy, eh, ofarin
Eng ko‘p uchraydigan xatolar
❌ Ravish bilan sifatni adashtirish
❌ Olmoshni ot deb o‘ylash
❌ Yordamchi so‘zlarni mustaqil deb hisoblash