DO`STLARGA ULASHING:

Valentlik nima? (Formula va misollar bilan tushunarli darslik)

📘 Tegishli sinflar:
8-sinf kimyo (asosiy)
7-sinf (tayyorgarlik)
9–11-sinf (takrorlash, test va DTM)

---

Valentlik nima?

Valentlik — atomning boshqa atomlar bilan nechta bog‘ hosil qila olishini ko‘rsatadigan son.

Oddiy qilib aytganda:
📌 Atom nechta “qo‘l” bilan boshqa atomlarga ulanadi, shu uning valentligi bo‘ladi.

Bu mavzu kimyoda ENG KO‘P QIDIRILADIGAN va o‘quvchilar eng ko‘p adashadigan mavzulardan biridir.

---

Valentlik qanday belgilanadi?

Valentlik odatda rim raqamlari bilan ko‘rsatiladi:

• I — 1 valentlik

• II — 2 valentlik

• III — 3 valentlik

• IV — 4 valentlik

---

Eng ko‘p uchraydigan elementlarning valentligi

📌 Eslatma: Ba’zi elementlar o‘zgaruvchan valentlikka ega.

---

Valentlikni qanday topamiz?

1️⃣ Tayyor jadval orqali

Maktabda ko‘pincha valentliklar jadvali yodlanadi.

---

2️⃣ Kimyoviy formuladan topish

Misol: H₂O

• Vodorod (H) — I valentli

• Suvda 2 ta H bor → 2 × I = II
  Demak, kislorod (O) — II valentli

---

Yana bir misol

CO₂ molekulasi:

• Kislorod — II valentli

• 2 ta O → 2 × II = IV

Demak, uglerod (C) — IV valentli

---

Valentlik va indeks farqi

❗ Juda muhim:

• Valentlik — atomning bog‘lanish qobiliyati

• Indeks — formuladagi atomlar soni

❌ Bularni bir xil deb o‘ylash — eng katta xato.

---

Eng ko‘p uchraydigan xatolar

❌ Valentlikni indeks bilan adashtirish
❌ O‘zgaruvchan valentlikni unutish
❌ Formulani noto‘g‘ri tuzish

---

Valentlik qayerlarda kerak bo‘ladi?

• Kimyoviy formulalar tuzishda

• Reaksiya tenglamalarida

• Test va imtihonlarda

• Keyingi barcha kimyo mavzularida

📌 Valentliksiz kimyoni tushunib bo‘lmaydi.